O UBCG

Akademik Dušan J. Martinović
Dio govora  dr Dušana J. Martinovića na proslavi pedesetogodišnjice Udruženja bibliotekara Crne Gore ( Bibliološki glasnik, I/1-2, 2003, str.19-38)

PEDESET GODINA UDRUŽENJA BIBLIOTEKARA CRNE GORE

Kao što je poznato, Društvo bibliotekara Crne Gore, koje od novembra 1999. godine nosi naziv Udruženje bibliotekara Crne Gore, predstavlja dobrovoljnu, jedinstvenu stručnu asocijaciju, osnovanu 27. decembra 1952. godine na Cetinju, što znači da se krajem minule godine navršilo pet decenija, koji jubilej danas proslavljamo. Jubilej je respektabilan i trebalo ga je proslaviti što je moguće reprezentativnije i uspješnije. Nedavno je Dragan Mitov Đurović u Pobjedi podsjetio na pedesetogodišnjicu Udruženja i u prigodnom napisu konstatovao da bi „bilo logično da jubilarnu Skupštinu održimo tamo gdje je Udruženje i nastalo“. Organizator ovog našeg današnjeg jubilarnog skupa bio je, vjerovatno rukovođen pragmatičnim razlozima, pa se proslava održava u Podgorici.

Rekonstrukcija pedesetogodišnjeg djelovanja Društva, odnosno Udruženja bibliotekara nije bila jednostavna iz razloga što nije sasvim sačuvana a i potpuno je nesređena arhivska dokumentacija na osnovu koje bismo pratili kontinuirani rad Društva i na temelju činjenične fakture pokazali glavne faze u njegovom razvoju, ističući uspjehe, dakako, i zastoje kojih je bilo tokom 50-godišnje djelatnosti, što je najvećma zavisilo od predsjednika i uprave, koji su bili glavni inicijatori, pokrečati i djelatnici Društva – da ono u skladu sa programskom platformom i pravilnicima, kao i u statutarnim odredbama izvršava niz složenih stručnih pitanja u složenim društvenim uslovima u kojima je djelovalo. U toku polavjekovnog života i rada naše Udruženje je bilo svjedok i sudionik velikih društveno-ekonomskih i političkih lomova, previranja i perturbacija: prvo je nakon osnivanja prošlo kroz samoupravni socijalizam u kojemu za kulturu, napose bibliotekarstvo, u Crnoj Gori nije bilo dovoljno novca i razumijevanja; kasnije društvene transformacije sizovi i njihovo pretvaranje u fondove, pa antibirokratska revolucija, zatim dezintegracija SFR Jugoslavije, građanski rat u nekim bivšim republikama SFRJ, napadi NATO alijanse na ostatak Jugoslavije – na Srbiju i Crnu Goru i međunarodni karantin u kojemu su se ove dvije našle zbog odluke Savjeta bezbjednost OUN, i, stim u vezi, neminovna ekonomska kriza; raspao se Bibliotečko-informacioni sistem i Sistem naučno-tehnoloških informacija na nivou pređašnje države Jugoslavije, što se svekoliko, nolens-volens, moralo reflektovati i na naše Udruženje i njegovu djelatnost. U uslovima ratnog okruženja, počev od 1991. godine, nije bilo pretpostavki za normalan rad. Zamrle su, takoreći, sve aktivnosti društva bibliotekara uprkos nekih individualnih nastojanja. Nije bilo sredstava za sazivanje sjednica Predsjedništva. Nešto sredstava sa kojima je Predsjedništvo raspolagalo, prevashodno od članskih uloga, pojela je pomahnitala hiperinflacija... Nije bilo sredstava ni za štampanje Informativnog biltena DBCG nakon 1991. godine.

Mi ćemo, zavisno od raspoloživog i relevantnog materijala koji je obznanjen u glasilima Društva bibliotekara – Bibliografskom vjesniku i Informativnom biltenu prevashodno i u sačuvanoj ali, na žalost, nesređenoj arhivskoj građi koja se čuva u Centralnoj narodnoj biblioteci SR Crne Gore „Đurđe Crnojević“ na Cetinju, koju su pregledali i selektirali uvaženi predsjednik društva mr Zdravko Vukčević i Miloran Milović, rukovodilac Bibliografskog odjeljenja CNB – i time nam uveliko olakšali pisanje ovog nepotpunog pregleda, nepotpunog i stoga što za period 1982-1990. godine nedostaje arhivski materijal o Društvu bibliotekara. Vukčeviću i Miloviću se i ovom prilikom srdačno zahvaljujemo na ukazanoj pomoći.

Na osnovu raspoloživih podataka ukazaćemo na glavne smjernice rada Društva, bez pretenzija, zbog navedenih razloga, da budemo podjednako iscrpni u svim segmentima i domenima rada Društva.

Prema odredbama normativnih akata koji su se do sredine 1976. godine zvali pravilnici a od tada – statuti, Društvo bibliotekara je bilo obavezno prevashodno da radi na unapređivanju bibliotekarstva i bibliotečke djelatnosti, sa ciljem da doprinosi razvoju obrazovanja, kulture i nauke i stimulira ekonomski i svekoliki društveni rast zajednice. Dakako, Društvo je imalo i ima zadatak da radi na obrazovanju i stručnom usavršavanju svog članstva; da pomaže i podstiče svoje članove na stručni i naučni rad; da se bori za što veću i ravnomjerniju razgranatost bibliotečke mreže i dostupnost knjige svim građanima Crne Gore i, s tim u vezi, da populariše knjigu u cilju njenog većeg korišćenja; da podstiče osnivanje i razvoj svih vrsta i tipova biblioteka zakonom predviđenih; da izdaje stručne publikacije – periodične i druge; da organizuje sekcije, komisije i radne grupe u svrhu praćenja i proučavanja pojedinih vitalnih pitanja iz svoje struke; da organizuje seminare, savjetovanja, konferencije, stručna i popularna predavanja, stručne ekskurzije u zemlji i inostranstvu, da sarađuje sa Savezom bibliotečkih strušava u zemlju i međunarodnom bibliotečkom institucijom IFLOM... To bi, dakle, bili i ostali glavni zadaci programske platforme rada našeg Udruženja.

Zapravo, to bi bila glavna pitanja na kojima je Društvo odnosno Udruženje bibliotekara bilo obavezno da djeluje i istrajava, koliko je u tome uspjelo mi nećemo u svim segmentima moći analitički reći, jer vrijeme od pet decenija zahtijevalo bi pored proučavanja postojeće arhivske građe i traganje za zagubljenom, prelistavanje listova, makar Pobjede i Prosvjetnog rada, koji su, pretpostavljamo, registrovali sve glavnije aktivnosti Udruženja. Mi nijesmo iz zdravstvenih razloga uspjeli da pregledamo vaskoliku štampu, mada smo na bazi bibliografskih jedinica koje su registrovale knjige III toma Crnogorske bibliografije 1494-1994. godina, pomenuti Bibliografski vjesnik i Informativni bilten, naši dosta dragocjenih podataka o radu Društva. Stoga ćemo se u ovom svom kratkom referatu zadržati na nekoliko esencijalnih pitanja, kao što su: godišnje skupštine i izbori uprava; na rad Društva na zakonskim i podzakonskim aktima, na glavnije seminare i okrugle stolove, na izdavačku djelatnost, na individualna društvena priznanja...

Osnivačku skupštinu Društvo bibliotekara Crne Gore, kao što smo istakli, imalo je u potonjoj dekadi decembra 1952. godine, što saznajemo iz jednog novinskog teksta objelodanjenog u Pobjedi 4. januara 1953. godine. Na konstitutivnoj skupštini, kojoj je prisustvovalo onovremeni ministar kulture Milo Jovićević i predstavnici bibliotekarskih društava Srbije i Vojvodine, o bibliotekarstvu Crne Gore referat je podnio Miladin Perović. Prema usvojenim Pravilima Društvo je imalo više sekcija, i to: za narodne biblioteke i čitaonice, za naučne i stručne biblioteke, za školske biblioteke, čak i za bibliofile itd.

Prvu Upravu (Izvršni odbor) društva čini su: dr Jevto M. Milović – predsjednik, dr Dimitrije-Dimo Vujović i književnik Radonja Vešović – potpredsjednci, kasnije – od 1953. godine akademici CANU; Ratko Đurović – sekretar i blagajnik Bosiljka Radovanović, prvi i najstariji bibliotečki radnik Centralne narodne biblioteke. Novoizabranom Izvršnom odboru stavljeno je u zadatak da izradi nacrt zakona o bibliotekama, kao i da u Sreskim centrima osnuje podružnice u koje će se uključiti svi bibliotečki radnici i ljubitelji knjige. Zaključeno je i to, da će se „planski organizovati mreža bibliotekara i izdvojiti masovne, školske, naučne i druge biblioteke, kako bi se odredila njihova funkcija.“ U pogledu strukture knjižnog fonda rečeno je da će se „nastojati da u bibliotekama ravnomjerno budu zastupljene beletristrika, marksistička literatura, stručna i dječja knjiga“. Naglašeno je, naposljetku, da će „biblioteke pri sreskim centrima postati bibliotečki centri...“

U vremenskom intervalu 1952-1956. godina nijesmo naišli na podatke o radu Društva bibliotekara. Prva redovna skupšina Društva bibliotekara održana je, međutim, aprila 1956. Prema postojećoj dokumentaciji ne vidi se ko je biran za predsjednika i u Upravu te godine!? Na Drugoj redovnoj skupštini aprila 1959. za predsjednika je, međutim, izabran dr Niko S. Martinović, za prvog potpredsjednika biran je Dragiša Polužanski, a za drugog – Stevan Dapčević; za prvog sekretara – Marko Rolović a za drugog – Anđelija Zenović; za članove Upravnog odbora: Olga-Cana Vukmirović, Ilija Pajević, Radmila Poleksić i Momčilo Kosać. U Nadzorni odbor birani su: Marija Malbaški, Sonja Ledinek-Munda i Ksenija Grujičić. Od 1959. do 1962. Društvo, po svoj prilici, nije održalo ni jednu sjednicu. Tek 31. marta 1962. godine na Cetinju je Uprava Društva bibliotekara konstituisana u sljedećem sastavu: predsjednik dr Niko S. Martinović, potpredsjednik Risto Radulović, sekretar Marko Rolović, blagajnik Olga-Cana Vukmirović i član Anđelija Zenović, upravnik Gradske bibioteke „Njegoš“ na Cetinju. To je, zapravo, bio Izvršni odbor u užem sastavu.

Na godišnjoj skupštini Društva održanoj sredinom treće dekade marta 1965. podnesena su četiri referata (dr Niko S. Martinović, Miroslav Luketić, Kristina Radak i Radivoje Bajić), koji su obznanjeni u zborniku Problemi bibliotekarstva u Crnoj Gori (Cetinje, 1965), o čemu ćemo docnije nešto više reći. Tada je za predsjednika ponovo biran dr Niko S. Martinović.

25. juna 1971. održana je Skupština Društva bibliotekara na Cetinju i za predsjednika je izabran ponovo dr Niko Simov Martinović, za potpredsjednika Vaso Jovović, a za sekretara Marija Adžić.

Na godišnjoj skupštini u Budvi 14. septembra 1973.godine Drago Bojović, upravnik Gradske bilioteke u Pljevljiam izabran je za predsjednika, a zatim ponovo u Pljevljima, 28. jula 1976, kada je na javnoj raspravi bio Zakon o bibliotečkoj djelatnosti. Tada je izabrana nova Uprava na čelu sa predsjednikom Dragom Bojovićem, koji je bio predsjednik i u prethodnom mandatu, za potpredsjednika je tada birana Marija Adžić, a za sekretara Đorđina Pravilović. Pored ovih, za članove Izvršnog odbora izabrani su: dr Dušan Martinović, Dušan Đurišić, Vera Cerović, Fadilj Kroma, Zorica Baranin i Vaso Jovović.

Na skupštini u Pljevljima izabran je i Redakcijski odbor novoobnovljenog Bibliografskog vjesnika, u sastavu: Marija Adžić, dr Dušan Martinović (glavni i odgorovni urednik), Dušan Đurović, dr Vojislav Nikčević i Marko Špadijer.

Na godišnjoj skupštini Društva, održanoj u Herceg-Novom 31. oktobra – 1. i 2. novembra 1977. izabran je za predsjednika dr Dušan Martinović, a takođe i na Skupštini u Budvi održanoj 24. i 25. aprila 1979. godine.

Na godišnjoj skupštini 23. juna 1978. izvršen je izbor organa i tijela Društva bibliotekara: za predsjednika Skupštine i Izvršnog odbora – dr Dušan Martinović, za potpredsjednika – književnik Dušan Đurišić, za sekretara – Đorđina Pravilović i za blagajnika – Mihailo Dragićević. U Izvršni odbor su izabrani: Čedomir Drašković, Natalija Novaković, Borivoje Vojinović, Ljubica Đukić i Fadilj Kroma, a u Nadzorni odbor: Ana Špadijer, Marko Vukotić i Vukašin Đurišić, dok su u Sud časti birani: Dragica Vojinović, Natalija Malbaški i Miroslav Božović.

Na Skupštini Društva bibliotekara u Baru, 21. novembra 1980. u Predsjedništvo Društva bibliotekara izabrani su: dr Dušan Martinović (predsjedavajući), za sekretara Đorđina Pravilović, a za članove: Marija Adžić, Dragoljub Bojović, Borivoje Vojinović, Dušan Đurišić, Novak Jovanović, Fadilj Kroma i Žarko Šekularac.

U periodu april 1988 – april 1990. godine predsjednik je bila Marija Adžić, a sekretar Bosiljka Cicmil.

Na Skupštini održanoj na Cetinju 19 i 20. aprila 1990. izabran je Čedomir Drašković, za sekretara Vesna Martinović, za članove: Bosiljka Cicmil, Nevenka Mitrović, Vesna Martinović, N. Stamenić, Milovan Ivanović, Novak Radulović, Vaso Jovanović i Fadilj Kroma; u Baru je 16 i 17. aprila izabran Marjan Miljić; u Podgorici 25 i 26. januara 1995 – Jelena Đurović, za predsjednika, a za sekretara Radmila Stanković; takođe u Podgorici – 19. novembra 1999. na godišnjoj skupštini Društva izabrana je za predsjednika mr Bosiljka Cicmil, a za sekretara Milovan Milović i, napokon, 14. odnosno 15. aprila 2002. godine birano je sadašnje aktuelno rukovodstvo – predsjednik mr Zdravko Vukčević i sekretar Slavka Luković.

Skupštine su po pravilu održavane svake druge godine i po potrebi (vanredne)!

Njihov rad tj. kontinuirana djelatnost Udruženja bibliotekara Crne Gore umnogome je zavisio od agilnosti predsjednika i članova uprave. Neka mi ne bude zamjereno ako saopštim svoj utisak i mišljenje da je tokom petdecenijskog rada najaktivniji predsjednik bio Drago Bojović, kao i uprava u vrijeme njegovog predsjednikovanja. Stoga je i biran u četiri mandata – i u to vrijeme su doneseni Statut Društva i usvojeni standardi za narodne biblioteke, sa podrobnom analizom koju je sačinio lično predsjednik Bojović. Sem toga, rad i ostvareni rezultati Udruženja bibliotekara Crne Gore bili su u direktnoj zavisnosti od raspoloživih finansijskih sredstava, koja su najčešće bila limitirajuća i nedostajuća. Veoma često nije bilo sredstava da se isplate dnevnice i putni troškovi članstvu Uprave za održavanje sjednica, ili odlazak na sjednice Saveza društva bibliotekara i pojedine njegove sekcije, posebno kada se radilo o odlasku u druge centra van Crne Gore. Zbog pomanjkanja sredstava predstavnici našeg Udruženja često nijesu bili u mogućnosti da učestvuju u radu saveznih komisija, da se angažuju u izradi akata, sprovođenju anketa i preduzimanju mjera vrlo značajnih za dalji razvoj bibliotekarstva u Jugoslaviji, a posebno u Crnoj Gori. Zbog nedostatka sredstava proticale su se mnoge godine da se ne održe seminari i savjetovanja, iako su bivali planirani. Aktivnost Društva je naročito intenzivirana u vrijeme kampanje „Mjesec knjige“. Tada su po običaju pripremane izložbe knjige i periodike u raznim crnogorskim gradovima i varošima, držana prigodna predavanja o knjizi, vođena akcija za proširenje bibliotečke mreže (osnivanje tamo gdje ih nije bilo) i povećanje knjižnog fonda u siromašnijim bibliotekama.

Što se tiče brojnog stanja članova Društva odnosno Udruženja bibliotekara Crne Gore, ono se, sudiće prema podacima iz skupštinskih zapisnika, kretalo između 100 i 120.

            Društvo bibliotekara Crne Gore u svom višegodišnjem radu na planu normativne djelatnosti, počev od 1973. godine bilo je angažovano na izradi više zakonskih i podzakonskih akata. Na zakone koji su davani prije usvajanja na javnu diskusiju, Društvo je, po prirodi stvari, davalo primjedbe po pravilu, na svojim godišnjim skupštinama, dok je podzakonska akta – razne standarde, donosilo takođe na svojim skupštinama u cilju regulisanja zajedničkih interesa i razvijanja stručnih i društvenih aktivnosti, ostvarivanja zadataka, prava i dužnosti članova. Do sredine 1976. godine, kada je usvojen Statut Društva bibliotekara Crne Gore, postojala su pravila Društva bibliotekara, potonji put donesena 14. septembra 1973., koja su bila na snazi sve do usvajanja Statuta na Skupštini Društva, održanoj u Pljevljima 28. jula 1976. godine.

            Na Skupštini u Pljevljima doneseni su i Standardi za narodne biblioteke u SR Crnoj Gori, kojima je prvi put u našoj republici regulisano niz pitanja vezanih za narodne biblioteke, počev od funkcija narodnih biblioteka, knjižnog fonda, službe i korišćenja fondova, preko bibliotečkih radnika, prostorija i opreme, tipova i jedinica bibliotečkog sistema ove vrste biblioteka, sa posebnim vrlo podrobnim obrazloženjem samih standarda. Uz Standarde za narodne biblioteke istom prilikom podnesena je vrlo iscrpna analiza „Stanje narodnih biblioteka u Crnoj Gori“, sa apostrofiranjem šta smo tada imali i šta nam je nedostajalo prema usvojenim standardima. Najveće zasluge za naznačena normativna akta: za Statut, Standarde i Analizu imao je tadašnji predsjednik Društva Drago Bojović, na kojega je pao glavni teret njihove izrade, pa je zaslužio da mu se i danas, poslije bezmalo tri decenije, izrazi duboka zahvalnost – utoliko veća što su ti materijali bili od vitalnog značaja za rad narodnih biblioteka u nas. Standardi i analize na kojima je Bojović nesebično i znalački radio doprinijeli su da narodne biblioteke diljem Crne Gore budu unapređivane, da se razvijaju po normama kako se to i inače činilo u razvijenom svijetu, gdje je bibliotekarstvo imalo povoljan društveni tretman.

Katastrofalni zemljotres koji je zadesio Crnogorsko primorje i njegovo zaleđe 15. aprila 1979. godine ostavio je posljedice i na crnogorsko bibliotekarstvo pogotovu u krajevima ugroženim pomenutim trusom. Društvo bibliotekara Crne Gore, uz pomoć Saveza društava bibliotekara Jugoslavije, učinilo je pokušaj priticanja u pomoć ugrođenim bibliotekama. Tim povodom urađen je Elaborat o saniranju i dugoročnom unapređivanju bibliotekarstva na području ugroženom zemljotresom.

Na skupštini Društva bibliotekara Crne Gore, održanoj u Baru 21. novembra 1980. godine, donesena je Odluka o izmjenama i dopunama Statuta Društva bibliotekara SRCG.

(...)

Na istoj godišnjoj skupštini u Baru doneseni su Standardi za školske biblioteke u Crnoj Gori, koji su definisali: funkcije školskih biblioteka, njihove fondove i sređivanje fondova, upravljanje, prostor i opremu, kao kadar i korišćenje knjižnih fondova. I ovi Standardi su i dan-danas na snazi.

            Društvo bibliotekara Crne Gore je tokom svog pedesetogodišnjeg postojanja i djelovanja održalo više savjetovanja, okruglih stolova, javnih predavanja – pretežno na svojim godišnjim skupštinama. Tako je, na primjer, 23. marta 1965. godine na godišnjoj skupštini Društva podneseno četiri referata i to: Niko S. Martinović: Razvoj bibliotekarstva u Crnoj Gori; Miroslav Luketić: Položaj narodnih biblioteka u Crnoj Gori; Kristina Radak: Iskustva u radu dječjeg odjeljenja Biblioteke „Njegoš“ – Cetinje; Radivoje Bajić: Osnovni Zakon o ustanovama.

            Od marta 1965. godine do naših dana održano je na godišnjim skupštinama Udruženja deset seminara, okruglih stolova i kurseva, na kojima su tretirana najaktuelnija pitanja bibliotekarske problematike.

            Godine 1978, 23. juna, u Narodnoj biblioteci „Radosav Ljumović“ održana je Skupština Društva bibliotekara, na kojoj su podnijeli saopštenja: Novak Jovanović („Neki problemi narodnih biblioteka u Crnoj Gori“), Vojislav Nikčević („Zadaci i problemi matične službe u Crnoj Gori“) i Olga-Cana Vukmirović („Neka iskustva u radu sa djecom u Narodnoj biblioteci ’Njegoš’ na Cetinju“). Na izbornom dijelu skupštine za predsjednika je izabran dr Dušan J. Martinović.

            Krajem decembra, 23-25, 1979. godine, na seminaru u Nikšiću, u organizaciji Društva bibliotekara Crne Gore, Centralne narodne biblioteke sa Cetinja, Republičkog zavoda za unapređivanje školstva iz Titograda – održano je savjetovanje na kojemu je podneseno nekoliko interesantnih referata: dr Dušan Martinović: O tradiciji crnogorskog školskog bibliotekarstva; mr Novak Jovanović: Stepen organizovanosti i dalji zadaci u razvoju školskih biblioteka u Crnoj Gori; dr Jovan Čađenović: Najvažnije funkcije biblioteka u školama srednjeg usmjernog obrazovanja; dr Novo Vuković: Značaj dječje knjige u vaspitanju i obrazovanju učenika na području prosvjetno-pedagoških zavoda Titograda i Nikšića; Jovan Petrović: Iskustva iz rada Biblioteke Gimnazije u Pljevljima; Đorđina Pravilović: Osnovi bibliotečkog poslovanja u školi; dr Vojislav P. Nikčević: Normativno regulisanje odnosa u školskoj biblioteci sa osvrtom na standarde o školskim bibliotekama.

            Dva savjetovanja u oktobru i novembru 1986. organizovalo je Društvo bibliotekara Crne Gore sa Centralnom bibliotekom Crne Gore. Savjetovanja su održana u Titogradu: prvo (dvodnevno), za bibliotečke radnike Republike o osnovnim aspektima stručnog rada u bibliotekama, i drugo – okrugli sto na temu „Mjesto i uloga bibliotečko-informativne djelatnosti u sferi planiranja ukupnog društvenog razvoja. Osnovi koncepcije za organizovanje BIS-a u Crnoj Gori“.

            Na savjetovanju 19 i 20. aprila 1990. godine na Cetinju, predavači i teme bili su:

  1. Čedomir Drašković: Bibliotečka statistika i standardizacija osnovnih procesa u organizaciji bibliotečke djelatnosti;
  2. Ljubica Vučinić: Skraćeni kataloški zapis i primjene u katalogizaciji;
  3. Jelena Đurović: Ujednačena primjena UDK sistema;
  4. Bosiljka Cicmil: Uvod u ISBDS;
  5. Radmila Ivanović: Informacija o sistemu naučno-tehnoloških informacija u Jugoslaviji – dosadašnji rezultati (demonstriranje obrade i unosa podataka u YUBIB bazu; pretraživanje baze podataka instaliranih na Informacionom servisu Računarskog centra u Mariboru; automatizovana bibliotečka pozajmica).

Dana 16 i 17. novembra 1992. organizovano je savjetovanje u Baru, na kojemu su podnesena dva referata:

  1. Dr Miroslav Luketić: „Sistem naučnih i tehnoloških informacija Jugoslavije – perspektive obnove i razvoja“;
  2. Prof. dr Momir Đurović: „Savremena informaciona tehnologija bibliotečko-informacione djelatnosti“.

U toku 1994. godine održan je u Podgorici, na godišnjoj skupštini, jedan vrlo uspjeli seminar: „O nekim aspektima automatizacije bibliotečko-informacione djelatnosti“, zahvaljujući pomoći koju su pružili upravnik i stručnjaci Biblioteke Matice srpske iz Novog sada (glavni referent bio je Željko Vučković).

Na godišnjoj skupštini Društva bibliotečkih radnika Crne Gore održanoj 17, 18. i 19. novembra 1999. održani su kurs „Internet za bibliotekare“ (predavači: dr Dragan Prlja i mr Gordana Popović-Bošković) i okrugli sto na temu: „Bibliotečko-informacioni sistem Crne Gore pred izazovom informacionog društva 21. vijeka“ (učesnici: Čedomir Drašković, mr Gordana Popović-Bošković, dr Dragan Prlja, Jelena Đurović i Saša Šaranović).

Na posljednoj godišnjoj skupštini Udruženja bibliotekara Crne gore 14 i 15. marta 2002, održanoj takođe u Podgorici, program je bio: „Prezentacija sistema COBISS/SICRIS“ (predavači: mr Marta Seljak, mr Pero Šobot i Davor Šoštarić) i „Prezentacija FIFL Direct projekta i pretraživnje EBSCO online baze podataka“ (Nikoleta Kovačević).

(...)

            Na majskoj skupštini 1988. Društva održanoj u Ulcinju, Drago Bojović pokrenuo je inicijativu za dodjelivanje nagrade istaknutim bibliotečkim radnicima Crne Gore i da nagrada-povelja nosi ime dr Nika S. Martinovića.

            Na godišnjoj skupštini društva, održanoj na Cetinju 20. aprila 1990. donesen je „Pravilnik o dodjeljivanju nagrade ’Dr Niko S. Martinović’ bibliotečkim radnicima u ovoj struci svake druge godine na skupštini Društva. U Pravilniku su razrađeni kriterijumi za dodjeljivanje ove nagrade.
Istaknuti bibliotečki radnici dobijali su, s vremena na vrijeme, i ranije određena priznanja, odlikovanja Maršala Jugoslavije Josipa Broza Tita, kao i nagrade i diplome Kulturno-prosvjetne zajednice Crne Gore. Tako su, na primjer, 23. juna 1978. na Skupštini Društva u prostorijama Narodne biblioteke „Radosav Ljumović“ u Titogradu svečano uručene novčane nagrade i diplome Kulturno-prosvjetne zajednice zaslužnim bibliotečkim radnicima: Olgi-Cani Vukmirović, Veljku Šakotiću i Dragu Bojoviću. Tom prilikom je za izuzetan decenijski doprinos u razvoju bibliotekarstva u Crnoj Gori; za popularizaciju i distribuiranje knjige i uspješnu organizaciju bibliotečke djelatnosti, Kulturno-prosvjetna zajednica Crne Gore imenovane nagradila diplomama i novčanim nagradama od po 5.000 dinara.

            Godine 1988. Društvo bibliotekara Crne Gore ustanovilo je, kao što je prethodno naglašeno na predlog predsjednika Bojovića, svoju nagradu koja nosi ime „Dr Nika S. Martinovića“. Ova nagrada je prvi put dodijeljena na Skupštini u Ulcinju, kada je odlučeno da se nagradi dade ime akademika dr Nika S. Martinovića, višegodišnjeg direktora Centralne narodne biblioteke „Đurđe Crnojević“ na Cetinju, zaslužnog kulturnog i naučnog radnika Crne Gore. Društvo bibliotečkih radnika Crne Gore uvođenjem ove nagrade, bilo je svjesno da je njegov doprinos razvoju i unapređenju bibliotekarstva u nas ogroman, te ovim činom vraća dio duga i odaje priznanje zaslužnom posleniku crnogorske kulture i nauke. Prvi laureati ove nagrade, dodijeljene u Ulcinju 1988, kao što je rečeno, bili su: Vladimir-Mujo Petrušić, knjižničar iz Nikšića i Drago Bojović, upravnik Narodne biblioteke iz Pljevalja. Uručene su im povelje i novčane nagrade u iznosu od 200.000 din.

            Povelja je 28. januara 1990. na Skupštini Društva bibliotekara dodijeljena i Mariji Adžić, dr Dušanu Martinoviću, dr Miroslavu Luketiću, Vidaku Rajkoviću i Vasiliju Jovoviću.

            Da li je bilo još nagrađenih zadnjih decenija mi ne pamtimo, a na temelju raspoložive dokumentacije nijesmo mogli identifikovati. Neka nam ne bude zamjereno za eventualno taj i druge propuste i „bjeline“, jer „krivica“ je u nedostajućoj i neažurno vođenoj dokumentaciji!


Dragan Mitov [Đurović]: Arhiv ljudske mudrosti. - Pobjeda, Podgorica, LIX/2003, br. 13540, 23.VIII, str. 40. Nadnaslov: Pola vijeka Udruženja bibliotekara Crne Gore.

Aleksa Brajović: Osnovano Društvo bibliotekara Crne Gore. - Pobjeda, 1953, br. 2, 4. januar, str. 6. Potpis: A.B.

Arhiva Društva bibliotekara Crne Gore (DBCG), Centralna narodna biblioteka SR Crne Gore “Đurđe Crnojević”, Materijal sa II skupštine Društva bibliotekara Crne Gore – Cetinje, 12. avgusta 1959. god.

Problemi bibliotekarstva u Crnoj Gori, Cetinje, 1965, str.138; Božana Račić: Skupština Društva bibliotekara Crne Gore.-Prosvjetni rad, Titograf, IX/1962, br. 8/9, 1.V, str. 7; A[nton] Z[adrima]: Skupština Društva bibliotekara Crne Gore. Osavremenjivanje bibliotekarstva. - Pobjeda, XIX/1962, br. 14,10. IV, str.10. Potpis: A.Z.

Anton Zadrima: U Cetinju održana godišnja skupština Društva bibliotekara Crne Gore. – Pobjeda, 1965, br. 2397, 28. III, str.9. Potpis: A.Z.

Arhiv DBCG, CNB, dok. Zapisnik sa Skupštine Društva bibliotekara Crne Gore, održane 14.septembra 1973. u Budvi

Arhiva DBCG, CNB, dok.br.74, 17. novembra 1976; Tadija Popović: Nedostaje knjiga, kadrova, prostora…-Pljevljaske novine, XVII/1976, br. 378, 1VI,str. 9; Jovan Kandić: Skupština Društva bibliotekara Crne Gore. - Pobjeda, XXXIV 1976, 3831, 29.VI, str. 11

Skupština Društva bibliotekara SR Crne Gore. - Bibliografski vjesnik, 1978, br. 2, str. 108; Milica Pavlović: Na odgovornom poslu. - Pobjeda, 1978, br. 4503, 24. juna, str. 13. Potpis: M.P.

Novak Jovanović: Razmatrana realizacija usvojenih standarda. - Prosvjetni rad, 1980. br. 20, 15. XII, str.7.

Bibliografski vjesnik, Cetinje, 1981, br. 3, str. 284.

Đorđe Trifunović: Kasni strukturiranje BIS-a u Ulcinju. – Prosvjetni bilten, Titograd, 1988, br. 11, 1., str. 8

Arhiva DBCG, CNB, dok. br. 124, 16. XI 1992. god.

Arhiva DBCG, CNB, dok. br. 113, 2.VI 1992. god.

Arhiva DBCG, CNB, dok. br. 67, 9. decembra 1999. god.

Up.: Zakon o bibliotekama Crne Gore. - Bibliografski vjesnik, 1962, br.1/2/3, str. 213: Problemi narodnih biblioteka u Crnoj Gori, Cetinje, 1965, str. 107-115; Zakon o bibliotečkoj djelatnosti. - Bibliografski vjesnik, 1977, br. 2/3, str. 219-227; Zakon o obavezonom dostavljanju štampanih stvari. - Bibliografski vjesnik, 1977, br. 2/3, str. 229-231.

Statut Društva bibliotekara SR Crne Gore. - Bibliografski vjesnik, 1976. br. 1/2, str. [163]-169.

Standardi za narodne biblioteke u SR Croj Gori. - Bibliografski vjesnik, 1976. br. 1/2, str. [171]-201.

Stanje narodnih biblioteka u Crnoj Gori (Šta imamo i šta nam nedostaje prema Standardima o narodnim bibliotekama). - Bibliografski vjesnik, Cetinje, 1976, br. 1/2, str. [203]-224.

Bibliografski vjesnik, 1979, br. 3, str. 175-188.

Skupština Društva bibliotekara Crne Gore održana u Baru 21. novembra 1980. godine (Kratak izvještaj o radu sjednice). - Bibliografski vjesnik, Cetinje, 1981, br. 3, str. 283-285.

Standardi za školske biblioteke u SR Crnoj Gori. - Bibliografski vjesnik, Cetinje, 1981, br. 3, str. 286-290.

Up.: Problemi bibliotekarstva u Crnoj Gori, Cetinje, 1965, str. 11-103.

Dr Jovan Čađenović: Savjetovanje o školskim bibliotekama u Nikšiću. - Prosvjetni rad, 1979, br. 16, 15. oktobra, str. 9; Petar Čabarkapa: Knjiga – imperativ i potreba savremene škole. - Prosvjetni rad, Titograd, 1980, br. 2/3, 15. I i 1. II, str. 10.

Informativni bilten Društva bibliotekara Crne Gore, br. 1, Cetinje, 1986.

Bibliografski vjesnik, 1978, br. 3, str. [107]: M[ilika] P[avlović]: Na odgovornom poslu.- Pobjeda, XXXIV/1978, br. 4503, 24. VI, str. 13. Potpis: M.P.

Branko Brnović: Skupština bibliotečkih radnika Crne Gore. - BIbliografski vjesnik 1990, br.1/2, str. 172. Potpis: B.B.

Đ.Trifunović: op.cit.

O.Ugrin: Skupština Društva bibliotečkih radnika Crne Gore. Plakete najboljima. - Pobjeda, 28. januar 1990. godine.